GPS-Buddy wint tender van Connekt voor realistischere stikstofcijfers
GPS-Buddy won de aanbesteding van Connekt en Topsector Logistiek. De opdracht: in kaart brengen hoeveel stikstof bouwmachines in de praktijk uitstoten. De rekenmethode die toen gangbaar was, leunde op weinig praktijkdata. Daardoor bleef het beeld van de uitstoot in de praktijk beperkt. Om dat scherper te krijgen, is er aan de uitlaat van machines gemeten. Het resultaat: een nieuwe rekenmethode. Hoe die tot stand kwam en wat GPS-Buddy bijdroeg, lees je in dit artikel.
Waarom er gemeten wordt
Veel bouwprojecten lopen vast op de stikstofproblematiek. Nederland is dichtbevolkt en kent relatief veel Natura 2000-gebieden. Wordt er gebouwd in de buurt van zo'n gebied, dan mag de stikstofdepositie daarop niet boven een bepaalde grens uitkomen. Komt die depositie daar toch boven, dan kan dat gevolgen hebben voor de natuurvergunning. TNO stelt de landelijke rekenmethode op waarmee die depositie wordt berekend, maar deze methode was gebaseerd op een beperkte hoeveelheid praktijkdata. Of die methode een kloppend beeld gaf van wat machines in het veld werkelijk uitstoten, was daarom de vraag. Om dat te onderzoeken, zetten Connekt en Topsector Logistiek een meetprogramma op en schreven daar een aanbesteding voor uit. GPS-Buddy won deze tender. Op honderden bouwmachines zijn vervolgens metingen in de praktijk uitgevoerd. Het programma valt onder Schoon en Emissieloos Bouwen, de landelijke aanpak van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
GPS-Buddy als meetpartner
Als meetpartner speelde GPS-Buddy een sleutelrol in dit project. Op honderden machines legden we via de CAN-bus de motordata vast: brandstofverbruik, draaiuren en motorbelasting. Bij de zwaarste machines, supermachines genoemd, gingen we een stap verder. Daar plaatsten we technisch geavanceerde sensoren in de uitlaat en de luchtinlaat, waarmee we de NOx-uitstoot direct aan de bron meten. Het vraagt om diepgaande kennis van meettechniek en van de motoren zelf, en GPS-Buddy is een van de weinige partijen in Europa die deze expertise volledig in huis heeft. Samen leverde dat een nauwkeuriger beeld van de praktijkemissie.
Een nieuwe rekenmethode
Uit de metingen blijkt dat de werkelijke stikstofuitstoot van bouwmachines gemiddeld zo'n 40 procent lager ligt dan de oude AUB-methode met standaardwaardes (6 procent AdBlue) voorspelde, met uitschieters tot 90 procent. Op basis van die praktijkmetingen is een nieuwe rekenmethode ontwikkeld, die TNO heeft vastgelegd in de handleiding (TNO 2026 R10854). Die methode sluit tot 64 procent beter aan op de praktijk. Hoe ze precies rekent, staat toegelicht bij het meetprogramma. Dat heeft gevolgen voor vergunningen: projecten die eerder boven de depositiegrens in AERIUS uitkwamen, blijven daar nu mogelijk onder. Die projecten kunnen dan alsnog doorgaan.
Ruimte voor bouwprojecten
Voor de bouw betekent dit meer ruimte. Vergunningsaanvragen rusten nu op cijfers die dichter bij de praktijk liggen. Voor GPS-Buddy bevestigt dit onze rol als meetpartner: data uit machines omzetten in bruikbare inzichten, van de bouwplaats tot de landelijke rekenregels. Diezelfde kennis gebruiken we in Flowter om een onderbouwde schatting van de emissie van een wagen- of machinepark te geven, met een rekenmethode die aansluit op die van TNO.
Dit artikel beschrijft een situatie in Nederland en is mede gebaseerd op informatie van Meetprogramma Mobiele Werktuigen & Bouwlogistiek, TNO, Schoon en Emissieloos Bouwen en AERIUS. Raadpleeg voor de meest actuele informatie de officiële bronnen. Situaties kunnen veranderen. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan dit artikel.