
Draaiuren monitoren van het gehele wagen- en machinepark. Daar zijn verschillende redenen voor: onderhoud en keuringen, facturatie en emissies. In dit artikel leggen we uit wat draaiuren precies zijn, waarom ze steeds belangrijker worden, en hoe bedrijven ze in de praktijk meten met of zonder stroomvoorziening.

Draaiuren zijn de uren dat de motor van een voertuig of machine draait. Bij materieel dat zelden rijdt, zoals een graafmachine, een shovel of een aggregaat, zeggen draaiuren meer over de werkelijke belasting dan kilometers of contacturen. Draaiuren zijn het aanknopingspunt voor bijvoorbeeld onderhoud, keuringen en de berekening van emissies.
Draaiurenregistratie is relevanter dan een paar jaar geleden, om meerdere redenen: emissie-eisen, de wens om onderhoud slimmer te plannen, en nauwkeurigere facturatie.
Draaiuren zijn de basis voor CO2-, NOx- en NH3-rapportage. Steeds meer aanbestedingen in bouw en infra vragen om aantoonbare emissiecijfers: denk aan de CO2-Prestatieladder, en aan de verplichting om voorafgaand aan een project de stikstofdepositie te berekenen met AERIUS. Nieuwe rekenmethodes, zoals die van TNO, maken het mogelijk die cijfers preciezer te berekenen op basis van werkelijk gebruik. Zonder registratie van draaiuren per voertuig of machine blijft die rapportage een schatting.
Onderhoud plannen op basis van een vast interval, bijvoorbeeld elke zes maanden, houdt geen rekening met hoe intensief een voertuig of machine daadwerkelijk is gebruikt. Conditie-gebaseerd onderhoud kijkt naar de werkelijke draaiuren, niet naar de kalender. Dat voorkomt zowel te vroeg onderhoud als een gemiste keuringstermijn. Voor materieel met een wettelijke keuringsplicht is dat verschil direct meetbaar in stilstand en boetes.
Draaiuren geven een nauwkeuriger beeld van het werkelijke gebruik van een voertuig of machine dan een vaste periode of een schatting. Bijvoorbeeld bij verhuur wordt vaak afgerekend op basis van draaiuren in plaats van alleen een vaste periode, en ook onderhoudscontracten worden regelmatig gekoppeld aan een aantal draaiuren.
Draaiuren kunnen op verschillende manieren worden bijgehouden, van volledig handmatig tot automatisch.
Een manier is handmatige registratie: op papier of in een spreadsheet. Het is foutgevoelig en tijdrovend, en een vergeten aflezing is niet meer te herstellen. Bij een groter wagen- en machinepark is dat nauwelijks meer bij te houden.
Bij voertuigen en machines met een boordcomputer kan draaiurenregistratie automatisch via CAN-bus-koppeling verlopen. Dat is nauwkeurig, maar werkt alleen op materieel met eigen stroomvoorziening en CAN-bus.
Voor materieel zonder boordcomputer of eigen stroomvoorziening, zoals een aggregaat, een aanhanger of opbouwapparatuur, bestaan asset tags met bewegingsdetectie. Zodra een motor draait, ontstaat er trilling. Een bewegingssensor herkent dat verschil tussen stilstand en gebruik. Zo is automatische draaiurenregistratie mogelijk op vrijwel elk stuk materieel, ook zonder boordcomputer of stroomvoorziening.
GPS-Buddy registreert draaiuren automatisch, met of zonder stroomvoorziening en koppelt die data aan oplossingen zoals emissierapportage.
Zo is draaiurenregistratie geen losstaand cijfer, maar onderdeel van hetzelfde platform waarin voertuigen, materieel en projectdata al samenkomen: Flowter, ons Asset Intelligence-platform.
Benieuwd hoe draaiurenregistratie past bij jouw wagenpark of materieel?

Complexe onderwerpen begrijpelijk maken, en me er eerst in vastbijten: dat geeft me energie. In mijn eerdere werk in de marketing heb ik al met veel plezier gewerkt met bedrijven in de bouw, infra en transport. Als online marketeer bij GPS-Buddy schrijf ik daarom ook graag over ontwikkelingen in deze sectoren. Met diezelfde energie schrijf ik over onze eigen oplossingen: hoe ze werken, en wat dat concreet oplevert voor wie ermee werkt. Voor de artikelen haal ik kennis op bij collega's en verdiep ik me zelf in wat er speelt, zodat elke tekst klopt en compleet is.