Wat is HVO-100 en wat betekent het voor jouw uitstootcijfers?

Wat is HVO-100?

HVO staat voor Hydrotreated Vegetable Oil. De brandstof wordt gemaakt uit afvalvetten, gebruikt frituurvet, dierlijke vetten en plantaardige reststromen. Deze grondstoffen worden met waterstof behandeld, een proces dat hydrogenering heet. Daar komt een heldere, paraffinerijke brandstof uit die qua eigenschappen dicht bij fossiele diesel ligt. HVO-100 is de pure vorm: 100% HVO, zonder bijmenging van fossiele diesel. Bij een mengvorm spreek je van HVO-20 of HVO-50, met 20% of 50% HVO en de rest fossiele diesel.

Wat is het verschil met diesel?

Diesel en HVO-100 moeten allebei voldoen aan een Europese kwaliteitsnorm. Zo'n norm is een afspraak over waar een brandstof aan moet voldoen voordat hij aan de pomp mag komen: de samenstelling, de eigenschappen en de veiligheid. Zo weet je zeker dat elke liter dezelfde kwaliteit heeft. Diesel valt onder de norm EN 590. HVO-100 heeft een eigen norm, EN 15940. Die aparte norm is er omdat HVO-100 anders is opgebouwd dan diesel en daardoor buiten de eisen van EN 590 valt.

Het verschil zit in de samenstelling. HVO-100 bevat vrijwel geen zwavel en heeft een hoger cetaangetal, wat voor een schonere en completere verbranding zorgt. Wel bevat een liter HVO-100 iets minder energie dan een liter diesel, waardoor het verbruik per liter meestal licht toeneemt.

In de praktijk merk je van deze verschillen weinig. HVO-100 werkt in de meeste bestaande dieselmotoren zonder aanpassingen aan de motor of het brandstofsysteem, en is in elke verhouding te mengen met diesel. Fabrikanten geven voor veel modellen goedkeuring vanaf Euro 5 of Euro 6. Check bij twijfel altijd de vrijgave van de motorfabrikant.

Is HVO-100 hetzelfde als biodiesel of blauwe diesel?

Deze namen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Traditionele biodiesel (aan de pomp als B7 of B100) is een oudere soort hernieuwbare brandstof die gevoeliger kan zijn voor kou, vervuiling en bederf bij opslag, terwijl HVO-100 die nadelen niet heeft en zich in de motor als gewone diesel gedraagt. "Blauwe diesel" is geen vaste brandstof, maar een handelsnaam die per leverancier verschilt: soms zit er HVO in, soms een andere duurzame dieselmengeling. De naam zegt dus weinig; wat telt is de productspecificatie en het duurzaamheidscertificaat, want voor je CO2-rapportage telt alleen wat je aantoonbaar hebt getankt.

Wat betekent HVO-100 voor bouw, infra en logistiek?

Voor bouw en infra is HVO-100 vooral interessant voor materieel dat nog niet elektrisch kan: graafmachines, shovels, kranen en aggregaten. Steeds meer bouw- en infrabedrijven zijn de afgelopen jaren overgestapt op HVO-100 voor het deel van hun materieel dat op diesel draait. De CO2-besparing die ze daarmee halen, kan meetellen in de CO2-Prestatieladder, mits de brandstof aantoonbaar duurzaam is geproduceerd.

In transport en logistiek ligt de drempel om over te stappen vaak lager, omdat vrachtwagens minder wisselen van locatie en makkelijker op een vaste tanklocatie kunnen tanken. Voor bouw en infra speelt de projectlocatie een grotere rol: niet elk project heeft een tankstation met HVO-100 in de buurt, en materieel wordt vaak op locatie bijgetankt vanuit een tankwagen.

Wat doet HVO-100 met je uitstootcijfers?

Fysiek komt er bij het verbranden van een liter HVO-100 ongeveer evenveel CO2 uit de motor als bij diesel, zo'n 2,446 kilogram. Het verschil zit in hoe die CO2 wordt geteld. Omdat HVO-100 gemaakt wordt van hernieuwbare grondstoffen zoals afval- en plantaardige vetten, telt de CO2 die bij verbranding vrijkomt als biogeen. In de officiële CO2-rapportage staat die verbranding daarom op vrijwel nul.

Wat overblijft, is de CO2 die het maken en vervoeren van de brandstof kost. In de officiële emissiefactoren komt een liter HVO-100 daardoor uit op ongeveer 0,468 kg CO2, tegenover ongeveer 3,46 kg voor fossiele diesel. Dat is een besparing van ongeveer 86%.

Voor je rapportage is het aantal getankte liters HVO-100 het uitgangspunt. Om de besparing te mogen meetellen in bijvoorbeeld de CO2-Prestatieladder of je CSRD-rapportage, moet je kunnen aantonen dat de HVO-100 duurzaam is geproduceerd. Dat doe je met het certificaat van de leverancier, vaak een Proof of Sustainability genoemd. Zonder die onderbouwing telt een tankbeurt HVO-100 niet automatisch mee als CO2-besparing.

Dit artikel beschrijft een situatie in Nederland. De genoemde CO2-cijfers zijn gebaseerd op de officiële CO2-emissiefactorenlijst (co2emissiefactoren.nl), beheerd door Rijkswaterstaat en Stichting Stimular. Raadpleeg voor de meest actuele informatie de officiële bronnen. Situaties kunnen veranderen. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan dit artikel.